”Damo vetulla kurorë”,“Moj e bukura gjitone”,histori dhe personazhe në polifoninë e qytetit të Gjirokastrës

Ne Gjirokaster vlerat arkitektonike jane bashke e nuk mund te ndahen nga ato etnografike e folklorike.

Ne kenget e shtruara te polifonise gjirokastrite jane historite, ngjarjet dhe personazhe te percjella ne festa, gezime e valle, rite e zakone dasme etj.

Kujtojme “Gjirokastra jone, jo dhe kaq e mire, ne rreze te malit, mbi ca kodra shtrire…” apo vargjet per ngjarjen e rendesishme te 1878 es:

Kurvelesh e Gegeri
C`u mblodh ne Ergjeri
Te bejme komision te ri
Dhe Abdyl bej Frasheri
C`u perpoq i varferi
Dhjete here ne Frengji
Prishi nje torbe flori…

Ne polifonine e qytetit jane heronjte e tij si Çerçiz Topulli me shoke.

Ja vargjet e njohura dhe sot:

Te rrapi ne Mashkullore

Foli Çerçizi me goje

Leni djemt`e mi te shkojne
Se ju skuq ju bej me boje
Çerçiz Topulli me thone…

Ne kengen polifonike eshte historia dhe jeta e kaçakeve te qytetit Damo Lengon e Shemo Hajdutin.

Kenga per te parin:

Ç`u be Dunavati sterre
Per Damo Lengon e mjere
Damo vetulla kurore
Vet` i kuq e pak i sorre
Te keshe vdekur tabore…

Ndersa per Shemo hajdutin:
Pa degjoni more male

Shemeja po ben koshadhe.

Së ëmësë iu dha haberi:
-U vra Shemeja i mjeri:
Tri halla dere me dere
Mbajne zi per Sheme bejnë
O Sheme ngreu nga varri
Se doli Çelo Picari…

Keto kenge kendohen jo vetem ne qytet por dhe ne krahinat e me gjere mbasi jeta dhe historia e personazheve te tyre ka qene e lidhur fort me to.

Ka me qindra kenge me pas per periudha e personazhe te luftes, te rindertimit dhe ndertimit te vendit, per jeten shpirterore te banoreve shprehur ne kengen e shtruar polifonike qe sot percillet nga grupe e kengetare popullore te shquar te saj.

(vijon)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Ndalohet kopjimi apo riprodhimi i artikujve pa cituar burimin /GjirokastraOnline.com