>> G A Z E T A
>> SHQ ANG ITA
N X I T O N I
T E R E K L A M O N I
B I Z N E S I N T U A J !
G J I R O K A S T R A O N L I N E
Programi Bilanc 2009 ofrohet se bashku me sherbimin tone tre javor plus reklamimin falas ne faqen tone ne internet te biznesit tuaj.
Biznesi sot ndodhet ne nje dimension te ri... ne kerkim te nje menaxhimi te persosur... ne gare per te qene i pari dhe me syte drejtuar se ardhmes...
Kompjuterizimi ju ndihmon te gjeni drejtimin e duhur per biznesit tuaj.. Programi yne e mban biznesin tuaj gjithmone ne levizje...
>> SPECIALE
...........................................................................................................................................
E ardhmja e internetit nė Shqipėri...
Nė fillim tė viteve ’90 nė kompjuterat e paktė nė Shqipėri, mė sė shumti nė institucionet shtetėrore, filloi tė dėgjohej njė sinjal i ēuditshėm.
Ishte sinjali i lidhjes me internet, duke shėnuar kėshtu dhe kontaktin e parė tė shqiptarėve me kėtė botė tė madhe tė informacionit. Nė atė kohė gjithēka ishte falas. Kushdo mund tė formulonte numrin e njė shoqėrie interneti jashtė Shqipėrisė dhe tė lidhej.
Mė pas ky shėrbim, pėr shkak edhe tė kostos sė lartė nisi tė kufizohej, pėr t’u bėrė nė tė ardhmen pronė e shoqėrive shqiptare tė internetit. Pėr herė tė parė shėrbimin e internetit nė Shqipėri, e futi nė vitin 1991 Fondacioni “Soros”, nė bashkėpunim me PNUD-in, i cili u erdhi nė ndihmė shqiptarėve pėr tė komunikuar me Europėn dhe SHBA.
Ēerēiz Loloēi i kėtij fondacioni thotė se “nė kuadrin e disa programeve qė kishte nė Shqipėri njė nga ato mė tė rėndėsishmet ka qenė programi i “Libri dhe Informacioni”. Brenda kėtij programi i cili zgjati mė shumė se 10 vjet ishte dhe pėrdorimi i internetit nė Shqipėri.
Ishte njė aksion i pėrbashkėt i fondacionit me PNUD-in, por edhe me qeverinė e atėhershme shqiptare qė e futi kėtė program me vėshtirėsi, por qė pati impakt pozitiv nė shoqėrinė shqiptare, tek mediat, tek organizatat dhe shoqėritė civile, dhe nė segmente tė caktuara tė qeverisė.
“Ndryshe nga ē‘mendohej, thotė zoti Loloēi, interneti nė Shqipėri gjeti njė pėrhapje tė shpejtė”.
Megjithatė shpėrndarja masive e internetit erdhi vetėm pas vitit 1997.
Operatori i parė ishte Intellectual Communication Center-Albania e mė pas nė vititn 1998 Abissnet dhe Adanet. Sė bashku me operatorė tė tjerė ato filluan tė shtrijnė shėrbimin e internetit fillimisht nė Tiranė, nė pėrfaqėsitė diplomatike, ato shtetėrore e mė pas nė qytete tė tjera tė Shqipėrisė.
Nėse flasim pėr vitin 2009, Shqipėria ėshtė pak a shumė nė nivelin e vendeve rajonale, por mbrapa mesatares europiane...
Pjerin Marku,kėshilltar i kryeministrit pėr teknologjinė e informacionit
Dhe tani pas 12 vjetėsh, pėrhapja e internetit ėshtė rritur ndjeshėm. Pjerin Marku, kėshilltar i kryeministrit pėr teknologjinė e informacionit thotė se “Nėse flasim pėr vitin 2009, Shqipėria ėshtė pak a shumė nė nivelin e vendeve rajonale, por mbrapa mesatares europiane”.
Sipas tij shifra e pėrdorimit ėshtė rreth 30%, pra 30 banorė nė 1000 pėrdorin internet nė Shqipėri. Kjo ėshtė njė shifėr relativisht e kėnaqshme me vitin 2008 qė ishte rreth 15%. Pra ėshtė njė rritje cilėsore midis kėsaj periudhe”, thotė zoti Marku.
Duke ju rikthyer historisė, infrastruktura e internetit nė Shqipėri filloi tė krijohet vrullshėm pas vitit ‘98.
Duke pėrdorur teknologjinė e fibrave optike, Shqipėria u lidh nėpėrmjet Italisė, Greqisė dhe Kroacisė me rrjetin ndėrkombėtar duke shėnuar njė hop cilėsor.
Fillimisht ēmimet e lidhjes me internetin ishin tė larta, por mė pas erdhėn duke u reduktuar. Megjithatė pėr mjaft konsumatorė sėrisht tarifat e internetit nė Shqipėri, nuk mund tė thuash se janė tė neglizhueshme.
Pas abonimit dhe instalimit qė nė mė tė shumtėn e rasteve ėshtė falas, ēdo muaj duhet tė paguash jo mė pak se 1000 lekė, pėr njė linjė interneti komode.
Tedi, njė maturant shqiptar i cili e pėrdor mjaft internetin thotė se paguan nė muaj 10 mijė lekė, por mė parė ka kushtuar mė shtrenjtė deri nė 45 mijė lekė.
Nė fokus tė kompanive tė internetit ėshtė rinia
Qė nė fillim synimi i shoqėrive tė internetit kanė qenė tė rinjtė. Nė tė gjitha qytetet shqiptare gradualisht filluan tė ngrihen mjaft salla interneti, duke u kthyer gati nė njė modė.
Veēanėrisht mė tė pėrhapurat janė sallat me 5-20 kompjutera qė nė mė tė shumtėn e rasteve janė adoptime tė apartamenteve nė katet e para tė pallatave.
Andis Papa, krijuesi i sė parės internet kafe nė Tiranė kujton se gjithshka ka ndodhur nė vitin 1999.
Sipas tij “ tėrheqėse ka qenė shėrbimi i internetit dhe ishte shumė kėnaqėsi qė unė ofroja njė cilėsi dhe shpejtėsi mė tė madhe”. Andi thotė se “kjo periudhė pėrkoi me luftėn nė Kosovė dhe kishte shumė tė huaj qė lėviznin nė atė kohė dhe pėr kėtė arsye pati dhe sukses”.
Duke qenė fillimi i krijimit tė kompanive tė para qė ofronin shėrbimin e internetit nė Shqipėri nė atė kohė dhe ēmimet ishin tė shtrenjta pėr tė patur nė shtėpi njė shėrbim tė tillė.
500 lek tė reja ka qenė pėrdorimi pėr 1 orė i internetit tė fillim dhe kuptohet qė ēmimi filloj tė bjerė me kalimin e kohės...
Andis Papa, krijuesi i sė parės internet kafe nė Tiranė
Pėr kėtė arsye tė gjithė filluar tė pėrdorin pak nga pak internet kafetė dhe nė vitin 2001 2002 pati boom hapja e internet kafeve nė Tiranė dhe nė rrethe. “500 lek tė reja ka qenė pėrdorimi pėr 1 orė i internetit tė fillim dhe kuptohet qė ēmimi filloj tė bjerė me kalimin e kohės,” kujton Andis Papa, krijuesi i sė parės internet kafe nė Tiranė.
Sė bashku me qendrat e shumta tė internetit, nė Shqipėri janė shtuar ndjeshėm edhe dyqanet e tregtimit tė kompjuterave.
Nė fillim ēmimet kanė qenė tė kripura, por kohė pas kohe kanė ardhur duke u ulur.
Sipas tė dhėnave, nė Shqipėri ēdo vit hyjnė nė pėrdorim deri 50 mijė kompjutera tė rinj, por bashkė me kompjuterat e pėrdorur, mendohet qė ky numėr tė jetė mė i madh.
Ēmimet e tyre fillojnė nga 250 euro. Andis Papa kujton se ” nė ato vite njė kompjuter mund tė kushtonte mbi 1000 1500 USD nė vitin 1998. Trendi ishte nė rėnie dhe nė vitet 2002 -2003 njė kompjuter kushtonte 700 Euro. Ndėrkohė qė sot njė kompjuter minimal nė treg gjendet me 250 euro. “Sot pėr sot, pėrfundon Andi, kompjuteri nuk ėshtė mė luks, por njė nevojė dhe ky mentalitet duhet tė ndryshojė”.
Pėrhapja e internetit nė shkollė
Njė shtrirje tė madhe interneti ka marrė edhe nė shkollat shqiptare. Sipas njė projekti tė qeverisė shqiptare ēdo shkollė, rreth 2000 tė tilla nė tė gjithė vendin, kanė kabinetet e tyre tė informatikės, me tė paktėn 5-15 kompjutera tė lidhur nė rrjet, por jo tė gjitha e kanė efektiv lidhjen me internet nė ēdo kohė.
Nxėnėsit thonė se mė sė shumti e pėrdor internetin pėr marrje informacioni qė lidhet me mėsimet, por edhe pėr tu lidhur me miqtė nė rrjetet sociale si facebook, twitter etj.
Vitet e fundit qeveria shqiptare ka kryer investime tė konsiderueshme nė pėrhapjen e internetit, duke e vėnė atė nė shėrbim tė administratės, por edhe publikut.
Qė nga viti 1999, tė gjitha dikasteret shqiptare kanė faqet e tyre nė internet, ndėrsa ka filluar tė zbatohet shkallė -shkallė programi i quajtur e-government, ose ndryshe qeverisja elektronike.
“Kjo pėrhapje ka sjellė lehtėsimin e njė sėrė marrėdhėnieve midis administratės shtetėrore dhe publikut”, thotė kėshilltari i kryeministrit pėr teknologjinė e informacionit, Pjerin Marku.
“E para ėshtė njė trend global rritja e vrullshme e pėrdorimit tė internetit, e dyta ėshė njė farė liberalizimi i tregut, e treta ėshtė njė presion pozitiv qė ka bėrė qeveria sidomos pėr biznesin. Nuk mund tė bėsh prokurorim pėrveēse me mjete elektronike. Po kėshtu pagimi i taksave dhe lehtėsira tė tjera, kanė patur njė presion pozitiv pėr rritjen e kėrkesės,” thotė zoti Marku.
Gjithnjė sipas tij “E ardhmja e internetit nė Shqipėri ėshtė si nė gjithė pjesėt e tjera tė botės. Shqipėria ka njė rritje eksponenciale tė internetit, shqiptarėt janė shumė tė dhėnė ndaj zhvillimeve tė reja teknologjike, kanė kėrkesė tė madhe, megjithėse ēmimet janė ende tė larta krahasuar me rajonin dhe besoj se ky vit 2010 do ketė njė ulje tė madhe ēmimesh dhe rrije tė mėdha investimesh nė internet. Ne shpresojmė ta ngushtojmė me shpejtėsi hapėsirėn qė na ndanė nga vendet e tjera europiane,” thotė kėshilltari i kryeministrit pėr teknologjinė e informacionit, Pjerin Marku.
Fatos Ahmati
BBC Tiranė
Ishte sinjali i lidhjes me internet, duke shėnuar kėshtu dhe kontaktin e parė tė shqiptarėve me kėtė botė tė madhe tė informacionit. Nė atė kohė gjithēka ishte falas. Kushdo mund tė formulonte numrin e njė shoqėrie interneti jashtė Shqipėrisė dhe tė lidhej.
Mė pas ky shėrbim, pėr shkak edhe tė kostos sė lartė nisi tė kufizohej, pėr t’u bėrė nė tė ardhmen pronė e shoqėrive shqiptare tė internetit. Pėr herė tė parė shėrbimin e internetit nė Shqipėri, e futi nė vitin 1991 Fondacioni “Soros”, nė bashkėpunim me PNUD-in, i cili u erdhi nė ndihmė shqiptarėve pėr tė komunikuar me Europėn dhe SHBA.
Ēerēiz Loloēi i kėtij fondacioni thotė se “nė kuadrin e disa programeve qė kishte nė Shqipėri njė nga ato mė tė rėndėsishmet ka qenė programi i “Libri dhe Informacioni”. Brenda kėtij programi i cili zgjati mė shumė se 10 vjet ishte dhe pėrdorimi i internetit nė Shqipėri.
Ishte njė aksion i pėrbashkėt i fondacionit me PNUD-in, por edhe me qeverinė e atėhershme shqiptare qė e futi kėtė program me vėshtirėsi, por qė pati impakt pozitiv nė shoqėrinė shqiptare, tek mediat, tek organizatat dhe shoqėritė civile, dhe nė segmente tė caktuara tė qeverisė.
“Ndryshe nga ē‘mendohej, thotė zoti Loloēi, interneti nė Shqipėri gjeti njė pėrhapje tė shpejtė”.
Megjithatė shpėrndarja masive e internetit erdhi vetėm pas vitit 1997.
Operatori i parė ishte Intellectual Communication Center-Albania e mė pas nė vititn 1998 Abissnet dhe Adanet. Sė bashku me operatorė tė tjerė ato filluan tė shtrijnė shėrbimin e internetit fillimisht nė Tiranė, nė pėrfaqėsitė diplomatike, ato shtetėrore e mė pas nė qytete tė tjera tė Shqipėrisė.
Nėse flasim pėr vitin 2009, Shqipėria ėshtė pak a shumė nė nivelin e vendeve rajonale, por mbrapa mesatares europiane...
Pjerin Marku,kėshilltar i kryeministrit pėr teknologjinė e informacionit
Dhe tani pas 12 vjetėsh, pėrhapja e internetit ėshtė rritur ndjeshėm. Pjerin Marku, kėshilltar i kryeministrit pėr teknologjinė e informacionit thotė se “Nėse flasim pėr vitin 2009, Shqipėria ėshtė pak a shumė nė nivelin e vendeve rajonale, por mbrapa mesatares europiane”.
Sipas tij shifra e pėrdorimit ėshtė rreth 30%, pra 30 banorė nė 1000 pėrdorin internet nė Shqipėri. Kjo ėshtė njė shifėr relativisht e kėnaqshme me vitin 2008 qė ishte rreth 15%. Pra ėshtė njė rritje cilėsore midis kėsaj periudhe”, thotė zoti Marku.
Duke ju rikthyer historisė, infrastruktura e internetit nė Shqipėri filloi tė krijohet vrullshėm pas vitit ‘98.
Duke pėrdorur teknologjinė e fibrave optike, Shqipėria u lidh nėpėrmjet Italisė, Greqisė dhe Kroacisė me rrjetin ndėrkombėtar duke shėnuar njė hop cilėsor.
Fillimisht ēmimet e lidhjes me internetin ishin tė larta, por mė pas erdhėn duke u reduktuar. Megjithatė pėr mjaft konsumatorė sėrisht tarifat e internetit nė Shqipėri, nuk mund tė thuash se janė tė neglizhueshme.
Pas abonimit dhe instalimit qė nė mė tė shumtėn e rasteve ėshtė falas, ēdo muaj duhet tė paguash jo mė pak se 1000 lekė, pėr njė linjė interneti komode.
Tedi, njė maturant shqiptar i cili e pėrdor mjaft internetin thotė se paguan nė muaj 10 mijė lekė, por mė parė ka kushtuar mė shtrenjtė deri nė 45 mijė lekė.
Nė fokus tė kompanive tė internetit ėshtė rinia
Qė nė fillim synimi i shoqėrive tė internetit kanė qenė tė rinjtė. Nė tė gjitha qytetet shqiptare gradualisht filluan tė ngrihen mjaft salla interneti, duke u kthyer gati nė njė modė.
Veēanėrisht mė tė pėrhapurat janė sallat me 5-20 kompjutera qė nė mė tė shumtėn e rasteve janė adoptime tė apartamenteve nė katet e para tė pallatave.
Andis Papa, krijuesi i sė parės internet kafe nė Tiranė kujton se gjithshka ka ndodhur nė vitin 1999.
Sipas tij “ tėrheqėse ka qenė shėrbimi i internetit dhe ishte shumė kėnaqėsi qė unė ofroja njė cilėsi dhe shpejtėsi mė tė madhe”. Andi thotė se “kjo periudhė pėrkoi me luftėn nė Kosovė dhe kishte shumė tė huaj qė lėviznin nė atė kohė dhe pėr kėtė arsye pati dhe sukses”.
Duke qenė fillimi i krijimit tė kompanive tė para qė ofronin shėrbimin e internetit nė Shqipėri nė atė kohė dhe ēmimet ishin tė shtrenjta pėr tė patur nė shtėpi njė shėrbim tė tillė.
500 lek tė reja ka qenė pėrdorimi pėr 1 orė i internetit tė fillim dhe kuptohet qė ēmimi filloj tė bjerė me kalimin e kohės...
Andis Papa, krijuesi i sė parės internet kafe nė Tiranė
Pėr kėtė arsye tė gjithė filluar tė pėrdorin pak nga pak internet kafetė dhe nė vitin 2001 2002 pati boom hapja e internet kafeve nė Tiranė dhe nė rrethe. “500 lek tė reja ka qenė pėrdorimi pėr 1 orė i internetit tė fillim dhe kuptohet qė ēmimi filloj tė bjerė me kalimin e kohės,” kujton Andis Papa, krijuesi i sė parės internet kafe nė Tiranė.
Sė bashku me qendrat e shumta tė internetit, nė Shqipėri janė shtuar ndjeshėm edhe dyqanet e tregtimit tė kompjuterave.
Nė fillim ēmimet kanė qenė tė kripura, por kohė pas kohe kanė ardhur duke u ulur.
Sipas tė dhėnave, nė Shqipėri ēdo vit hyjnė nė pėrdorim deri 50 mijė kompjutera tė rinj, por bashkė me kompjuterat e pėrdorur, mendohet qė ky numėr tė jetė mė i madh.
Ēmimet e tyre fillojnė nga 250 euro. Andis Papa kujton se ” nė ato vite njė kompjuter mund tė kushtonte mbi 1000 1500 USD nė vitin 1998. Trendi ishte nė rėnie dhe nė vitet 2002 -2003 njė kompjuter kushtonte 700 Euro. Ndėrkohė qė sot njė kompjuter minimal nė treg gjendet me 250 euro. “Sot pėr sot, pėrfundon Andi, kompjuteri nuk ėshtė mė luks, por njė nevojė dhe ky mentalitet duhet tė ndryshojė”.
Pėrhapja e internetit nė shkollė
Njė shtrirje tė madhe interneti ka marrė edhe nė shkollat shqiptare. Sipas njė projekti tė qeverisė shqiptare ēdo shkollė, rreth 2000 tė tilla nė tė gjithė vendin, kanė kabinetet e tyre tė informatikės, me tė paktėn 5-15 kompjutera tė lidhur nė rrjet, por jo tė gjitha e kanė efektiv lidhjen me internet nė ēdo kohė.
Nxėnėsit thonė se mė sė shumti e pėrdor internetin pėr marrje informacioni qė lidhet me mėsimet, por edhe pėr tu lidhur me miqtė nė rrjetet sociale si facebook, twitter etj.
Vitet e fundit qeveria shqiptare ka kryer investime tė konsiderueshme nė pėrhapjen e internetit, duke e vėnė atė nė shėrbim tė administratės, por edhe publikut.
Qė nga viti 1999, tė gjitha dikasteret shqiptare kanė faqet e tyre nė internet, ndėrsa ka filluar tė zbatohet shkallė -shkallė programi i quajtur e-government, ose ndryshe qeverisja elektronike.
“Kjo pėrhapje ka sjellė lehtėsimin e njė sėrė marrėdhėnieve midis administratės shtetėrore dhe publikut”, thotė kėshilltari i kryeministrit pėr teknologjinė e informacionit, Pjerin Marku.
“E para ėshtė njė trend global rritja e vrullshme e pėrdorimit tė internetit, e dyta ėshė njė farė liberalizimi i tregut, e treta ėshtė njė presion pozitiv qė ka bėrė qeveria sidomos pėr biznesin. Nuk mund tė bėsh prokurorim pėrveēse me mjete elektronike. Po kėshtu pagimi i taksave dhe lehtėsira tė tjera, kanė patur njė presion pozitiv pėr rritjen e kėrkesės,” thotė zoti Marku.
Gjithnjė sipas tij “E ardhmja e internetit nė Shqipėri ėshtė si nė gjithė pjesėt e tjera tė botės. Shqipėria ka njė rritje eksponenciale tė internetit, shqiptarėt janė shumė tė dhėnė ndaj zhvillimeve tė reja teknologjike, kanė kėrkesė tė madhe, megjithėse ēmimet janė ende tė larta krahasuar me rajonin dhe besoj se ky vit 2010 do ketė njė ulje tė madhe ēmimesh dhe rrije tė mėdha investimesh nė internet. Ne shpresojmė ta ngushtojmė me shpejtėsi hapėsirėn qė na ndanė nga vendet e tjera europiane,” thotė kėshilltari i kryeministrit pėr teknologjinė e informacionit, Pjerin Marku.
Fatos Ahmati
BBC Tiranė
Postuar mė 27 Mar 2010, Komente 0